Türkiye’nin eğitim alanında son yıllarda hayata geçirdiği dönüşüm hamleleri, uluslararası kuruluşların ve küresel eğitim aktörlerinin yakın takibinde. Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından 10 yıllık uzun soluklu bir çalışma sonucu hazırlanan ve 2024-2025 eğitim-öğretim yılında kademeli olarak uygulamaya giren Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, bilgi aktarımının ötesinde beceri odaklı öğrenmeyi, değerler eğitimini ve öğrencinin bütüncül gelişimini merkeze alıyor.
PISA ve TIMSS gibi küresel başarı araştırmalarındaki yükselen grafik, dersliklerdeki teknoloji altyapısı ve yeni müfredat yaklaşımı; OECD, UNICEF, UNESCO gibi uluslararası örgütlerin raporlarında örnek gösteriliyor.
Küresel Örgütlerden "Türkiye Modeli"ne Tam Not
Uluslararası platformlarda dikkat çeken Türkiye'nin eğitim vizyonuna ilişkin öne çıkan değerlendirmeler şöyle:
UNICEF: UNICEF Küresel Eğitim ve Ergen Gelişimi Direktörü Pia Britto, "değer ve beceri temelli" yeni modelin uluslararası alanda takdir topladığını belirterek, Türkiye’nin öğretmen eğitimleri ve erken çocukluk eğitimindeki ulusal standartlarıyla dünyaya örnek teşkil ettiğini vurguladı.
OECD: OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann, Türkiye’nin son 10 yılda PISA sonuçlarında doğru yönde ivme yakalayan az sayıdaki ülkeden biri olduğunu belirtti. OECD Eğitim Direktörü Andreas Schleicher ise bu başarıyı, "Sihirli bir değnek buldukları için değil; tutarlı sistemler inşa ettikleri, eğitimi sürdürülebilir kılacak yerel kaynakları harekete geçirdikleri ve iş gücü politikalarına yatırım yaptıkları için başardılar" sözleriyle özetledi.
UNDP: Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı raporlarında, Türkiye'nin eğitim teknolojilerindeki liderliğine vurgu yapılarak, neredeyse tüm dersliklerinde etkileşimli tahta ve internet altyapısı bulunduran dünyadaki tek ülke olduğuna dikkat çekildi.
Eğitimde İş Birliği ve Rol Model Çağrıları
Türkiye'nin eğitimdeki dijitalleşme hamlesi ve müfredat yapısı, farklı ülkelerin de ilgisini çekiyor. Kırgızistan Eğitim Bakanı Dogdurkul Kendırbaeva, Türkiye’nin eğitimde yapay zeka ve teknoloji kullanımını takdirle izlediklerini belirterek destek talebinde bulunurken; eski AB Türkiye Delegasyonu Başkanı Thomas Ossowski de Türkiye'nin dijitalleşme alanında diğer ülkelere "rol model" olabileceğinin altını çizdi. Ayrıca Japonya eğitim heyeti de PISA'daki başarı artışını yerinde incelemek üzere Türkiye'yi ziyaret eden yapılar arasında yer aldı.
Bakan Tekin: "Vesayetçi Yapılar Aşıldı, İvme Yakalandı"
Eğitimdeki uluslararası yansımaları ve katedilen mesafeyi değerlendiren Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, 2010’lu yıllardan itibaren sistemin hem iç denetim mekanizmaları hem de uluslararası kriterlerle sürekli analiz edildiğini belirtti.
Bakan Tekin'in açıklamalarından öne çıkan başlıklar şunlar oldu:
Kesintisiz İzleme Sistemi: PISA ve TIMSS'in uygulanmadığı yıllarda ABİDE (Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi) araştırmasıyla öğrencilerin başarısının kesintisiz takip edildiğini ifade eden Tekin; yapay zeka destekli altyapı analiz sistemleriyle okulların ihtiyaçlarının anlık olarak tespit edildiğini aktardı.
Beceri Odaklı Müfredat: Geçmişte programların "sadece bilgi vermeye dayalı" olması nedeniyle eleştirildiğini hatırlatan Tekin, vesayetçi engellerin ortadan kaldırılmasıyla müfredatın beceri odaklı hale getirildiğini ve başarının da beraberinde geldiğini belirtti.
TIMSS’te Tarihi Başarı: Türkiye’nin son TIMSS sonuçlarında 4. sınıf fen bilimlerinde 4'üncü, 8. sınıf fen bilimlerinde 7'nci, 4. sınıf matematikte 8'inci ve 8. sınıf matematikte OECD ülkeleri arasında 10'uncu sıraya yükseldiğini vurguladı.
Hem Küresel Rekabet Hem Milli Değerler: Çocukların uluslararası alanda güçlü bir rekabet gücüne sahip olmalarını hedeflerken milli ve manevi değerlerden kopmamalarını esas aldıklarını belirten Tekin, PISA 2025 sonuçlarının açıklanacağı Eylül ayı öncesinde OECD'nin Türkiye'den beklentisinin oldukça yüksek olduğunu sözlerine ekledi.
