Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtı kiralama sektörüne yönelik kapsamlı yeni yönetmeliği Resmî Gazete’de yayımladı. Kayıt dışılığı önlemeyi, hizmet kalitesini artırmayı ve tüketicileri korumayı amaçlayan düzenlemeyle yetki belgesinden filo standartlarına, depozito limitlerinden ekspertiz şartına kadar çok sayıda devrim niteliğinde kural hayata geçiriliyor.
Kiralama Şirketlerine "Yetki Belgesi" Zorunluluğu
Yönetmelik kapsamında, Ticaret Bakanlığı’ndan Yetki Belgesi almayan hiçbir işletme ticari araç kiralama faaliyeti yürütemeyecek. Yetki belgeleri Ticaret İl Müdürlükleri tarafından Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi üzerinden her işletmeye özel verilecek ve devredilemeyecek.
Elektrikli Araç ve Yaş/Kilometre Sınırı Geldi
Yeni düzenleme kiralık araç filolarına hem çevreci hem de teknik sınırlamalar getiriyor:
Büyükşehirlerde Hibrit/Elektrikli Şartı: Nüfusu 30 bini geçen büyükşehir ilçelerindeki işletmelerin filosunda en az 10 araç bulunması, bunlardan en az 2'sinin Türkiye’de üretilmiş hibrit veya elektrikli araç olması zorunlu kılındı.
Filo Yaş ve Kilometre Sınırı: Klasik otomobiller hariç olmak üzere, kiralık araçlar 6 yaşından büyük, elektrikli araçlarda 300 bin km, diğer araçlarda ise 180 bin km'den fazla olamayacak.
Ağır Hasarlı Araç Yasak: Ağır hasar kayıtlı araçların kiraya verilmesi tamamen yasaklandı.
Tüketicilere Güçlü Koruma: Depozitoya Sınır ve 7 Günlük İade Kuralı
Tüketicilerin mağduriyet yaşadığı konulara yönelik net kurallar çizildi:
Depozito Üst Sınırı: 6 güne kadar olan kiralamalarda en fazla 3 günlük; 7-29 gün arası kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli kadar depozito alınabilecek. Depozito için senet, çek veya kefaletname alınması yasaklandı.
7 Günde İade: Araç tesliminden sonra depozito iadesi en geç 7 gün içinde yapılacak.
Çizik ve Göçük Kesintisi Yapılamayacak: Olağan kullanım kaynaklı yıpranma, küçük çizik ve göçükler bahane edilerek depozitodan kesinti yapılamayacak.
1 Saat Tolerans: Araç teslimindeki 1 saate kadar olan gecikmelerden ek ücret alınmayacak.
Zorunlu Ek Sigorta Dayatılamayacak: Kiralama hizmeti, ek kasko veya sigorta satın alma şartına bağlanamayacak.
Asılsız Hasar Faturalarına "Ekspertiz" Engeli
Kaza veya arıza durumlarında kiracıdan hasar/onarım bedeli talep edilebilmesi için bağımsız ve yetkili bir ekspertiz raporu zorunlu kılındı. Kiralama şirketinin kendi personelinin veya bağlantılı olduğu kurumların hazırladığı raporlar geçersiz sayılacak. Ayrıca teslim ve iade belgesi düzenlenmeyen kiralamalarda kiracıdan sonradan hasar bedeli istenemeyecek.
İlan Platformlarına Yetki Kontrolü Yükümlülüğü
Sahibinden, kiralama portalı ve aracı siteler, yetki belgesi olmayan işletmelerin ilan yayımlamasına izin veremeyecek ve Bilgi Sistemi üzerinden doğrulama yapacak. Aracı platformların kiralama şirketlerine yönelik haksız ticari uygulamaları ve ödemeleri geciktirmeleri de yaptırıma bağlandı.
Yürürlük ve Geçiş Süreci
Yürürlük Tarihi: Yönetmelik 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Yetki Belgesi Uyum Süresi: Mevcut işletmelerin 1 Temmuz 2027 tarihine kadar yetki belgesi alması gerekiyor.
Filo ve Platform Uyum Süresi: Araç yaşı, kilometresi, elektrikli araç şartı ve ilan platformu yükümlülükleri için son tarih 1 Ocak 2028.
