Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), eşi ücretsiz izinde olan bir öğretmenin geç bildirimde bulunması üzerine geriye dönük aile yardımını 3 ayla sınırlayan idari işlemi hukuka aykırı buldu. Kurum, Toplu Sözleşme hükümlerinin kanunun verdiği hakkı kısıtlayamayacağını vurgulayarak Milli Eğitim Bakanlığına (MEB) ödenmeyen tüm dönemin ödenmesi yönünde tavsiye kararı verdi.
Antalya’nın Aksu ilçesinde görev yapan bir öğretmen, eşinin 15 Eylül 2025 - 15 Haziran 2026 tarihleri arasında ücretsiz izne ayrılması nedeniyle 657 sayılı Kanun uyarınca aile yardımına hak kazandı. Ancak öğretmen, bildirimini eşinin izni bitip göreve döndüğü 15 Haziran 2026 tarihinde yaptı.
İdare ise bildirimin süresinde yapılmadığını gerekçe göstererek Kamu Görevlileri Hakem Kurulunun 2025/1 sayılı kararındaki 35. maddeye dayandı. Geriye dönük yalnızca 3 aylık dönemi incelemeye alan idare, eşin göreve başladığı Haziran ayını da çıkararak öğretmene sadece Nisan ve Mayıs 2026 ayları için ödeme yaptı. Eylül 2025 ile Mart 2026 arasındaki 7 aylık dönem için yapılan talep ise reddedildi.
KDK: "Kanunda Süre Sınırı Yok, Alt Norm Hakkı Daraltamaz"
Başvuru üzerine inceleme başlatan Kamu Denetçiliği Kurumu, 657 sayılı Kanun’da aile yardımından yararlanma şartlarının açıkça belirtildiğini, ancak bildirimin belirli bir sürede yapılması gerektiğine veya geriye dönük talep edilemeyeceğine dair bir kısıtlama bulunmadığını belirtti. Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nde de benzer bir süre engelinin yer almadığına dikkat çekildi.
Kararda, Toplu Sözleşme maddelerinin memurlara ilave haklar getirmeyi amaçladığı, ancak idarenin uyguladığı 35. maddenin kazanılmış hakkı daralttığı vurgulandı. Danıştay ve Sayıştay kararlarına atıfta bulunan KDK; normlar hiyerarşisine göre alt norm niteliğindeki düzenleyici işlemlerin, Anayasa ve kanunla tanınan mali hakları kısıtlayamayacağını altını çizerek ifade etti.
MEB'e "Geçmişe Dönük Ödeme Yapın" Tavsiyesi
Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca imzasıyla yayımlanan kararda, bildirimin geç yapılmasının kanundan doğan hakkı ortadan kaldırmayacağı ve geriye dönük ödeme yapılmamasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu sonucuna varıldı. Kararda ayrıca MEB’in red cevabında başvuru yollarını ve sürelerini göstermeyerek "iyi yönetim ilkelerini" ihlal ettiği tespiti yapıldı.
MEB’in tavsiye kararı doğrultusunda tesis edeceği işlemi 30 gün içinde KDK’ya bildirmesi gerekiyor. İdarenin işlem tesis etmemesi durumunda öğretmenin dava açma hakkı saklı kalacak.
